Schematherapie

Schematherapie is een Integratieve Cognitieve Gedragstherapie ontwikkeld door Jeffrey Young. De therapie richt zich op moeilijk behandelbare psychische stoornissen zoals persoonlijkheidsstoornissen en combineert elementen uit cognitieve, gedragstherapeutische, psychodynamische en experiëntiele modellen met elkaar.

De therapie heeft als doel oude dysfunctionele schema’s te onderkennen en te doorbreken. Een schema is een cognitieve structuur om binnenkomende informatie op een betekenisvolle wijze te categoriseren en te interpreteren. Schema’s bepalen dus de manier waarop wij de wereld om ons heen ervaren in al zijn facetten van denken, voelen en handelen.

Een schema is dysfunctioneel, als het niet meer klopt met de huidige situatie en daardoor allerlei gevolgen heeft voor de persoon en zijn omgeving. Alle informatie wordt immers eenzijdig en vervormd geïnterpreteerd en dit kan leiden tot extreme emoties en probleemgedrag. Dysfunctionele schema’s kunnen ontstaan als gevolg van schadelijke ervaringen in de kindertijd en blijven op volwassen leeftijd bestaan, als ze nooit gecorrigeerd worden. Vaak is dit ook het geval. Door hun vroege ontstaansgeschiedenis zijn dysfunctionele schema’s in alle levensfasen actief geweest en hebben ze hun werking doen gelden. Dit heeft geleid tot een continue herhaling van schema-bevestigende ervaringen en een gebrek aan schema-ontkrachtende ervaringen. Juist door deze herhaling zijn dysfunctionele schema’s structureel geworden en hebben andere, meer functionele schema’s zich niet kunnen ontwikkelen. Hierdoor zijn ze vaak moeilijk te veranderen, omdat ze erg vertrouwd zijn en erg passen bij iemands identiteit. Schema’s sturen dus van jongs af aan het gedrag. De informatie wordt er door geselecteerd en vervormd, zodat het mooi past in het schema. De gevolgen van dit gedrag bevestigen het schema telkens weer.

Schematherapie tracht de werking van deze schema’s minder sterk te maken door de schema’s emotioneel te doorwerken. Hiertoe worden allerlei technieken gebruikt. De therapeutische relatie spreekt ook een grote rol.